De Bloedglucosewaarden behoren – net als de Bloedvetten – tot de routinematige waarden in de laboratoriumresultaten. Ze worden voornamelijk gebruikt voor de diagnose en therapiebewaking van diabetes mellitus. Maar wat zeggen de verschillende meetwaarden eigenlijk? Waarom moet je voor sommige waarden nuchter zijn? En wat heeft onze bloedglucose met onze levensverwachting te maken? In dit deel van de laboratoriumserie bekijken we dat precies.
Suiker in het bloed – waarvoor hebben we dat eigenlijk nodig?
Ons lichaam heeft energie nodig – en daarvan een heleboel. Het belangrijkste mechanisme waarmee onze cellen energie winnen, is de Glycolyse, de Citraatcyclus en de Ademhalingsketen. Daarbij worden suikermoleculen (glucose) met behulp van zuurstof "verbrand" en daardoor ATP gewonnen. ATP is de afkorting voor Adenosinetriphosfaat.ATP kan ook worden aangeduid als de energievaluta van de cel. Als we bijvoorbeeld onze spieren willen bewegen, hebben we ATP nodig zodat onze spiervezels samentrekken. In rust is onze hersenen de grootste glucoseverbruiker in het hele lichaam. Ongeveer 20% van de totale suiker wordt door onze hersenen verbruikt – ook 's nachts.
Onze cellen hebben dus 24 uur per dag "suiker" nodig om te kunnen functioneren. Om deze reden is er te allen tijde ongeveer 5g glucose in ons bloed.
Om je een beter idee te geven van wat je lichaam dagelijks presteert, zijn hier een paar cijfers: Volgens Mergenthaler et al., 2013 heeft de menselijke hersenen ongeveer 5,6mg glucose per 100 gram hersenweefsel per minuut nodig. Bij een gemiddeld hersengewicht van 1400 gram, komt dat neer op 78,4mg per minuut. Per uur is dat dan 4,7 gram en per dag ongeveer 113 gram glucose. En dat alleen voor je hersenen!
Minstens even indrukwekkend is het feit dat hoeveel ATP je lichaam per dag verbruikt. Het is gemiddeld ongeveer 65 kg of zoveel als je weegt. Je ATP wordt daarbij ongeveer 1000 tot 1500 keer per dag gerecycled, anders zouden we een hoop extra gewicht met ons mee moeten dragen.
Om ervoor te zorgen dat onze cellen van glucose worden voorzien, hebben we suikeropslag in de vorm van glycogeen. Glycogeen is een molecuul dat bestaat uit veel aan elkaar geschakelde glucose-moleculen. Deze kunnen indien nodig worden afgesplitst en bijvoorbeeld door de lever in het bloed worden verspreid.
Nuchtere bloedsuiker, langetermijnsuiker – welke meetmethoden zijn er?
Als je je bloedsuikerspiegel wilt weten, zijn er verschillende manieren om deze te meten. De eenvoudigste methode is een zelftest met teststrips en het bijbehorende meetapparaat.Beide krijg je meestal bij de apotheek. Voor dit soort test heb je een kleine druppel bloed nodig, die op het teststripje komt en al een paar seconden later geeft het testapparaat de bloedsuikerspiegel weer. Het voordeel van deze methode is de eenvoudige uitvoering. Maar het geeft slechts een momentopname van de bloedsuikerstofwisseling.
Een veel informativere methode is het gebruik van glucose trackers, ook wel Continuous Glucose Monitor (GGM) genoemd. Deze apparaten meten, zoals de naam al zegt, continu je bloedsuiker en sturen deze informatie bijvoorbeeld naar je smartphone. Zo kun je "live" zien hoe je lichaam reageert op verschillende voedingsmiddelen. Bijbehorende sensoren zijn al te koop voor ongeveer 100€ .De levensduur van een sensor bedraagt ongeveer twee weken – voldoende tijd om de bloedsuikerreactie op verschillende producten te testen!
Naast deze twee methoden zijn er nog de volgende mogelijkheden om de bloedsuikerstofwisseling te beoordelen. Hiervoor heeft men doorgaans een bloedafname of een paar druppels bloed nodig:
- Nuchtere bloedsuiker (NPG): Men spreekt van nuchtere bloedsuiker wanneer men minimaal acht uur niets heeft gegeten. Deze waarde wordt daarom doorgaans 's ochtends gemeten en zou bij gezonde mensen niet boven 100mg/dl moeten liggen.
- HbA1c: Deze waarde staat in de volksmond bekend als “langetermijnsuiker”. Men meet hierbij de concentratie van rode bloedcellen die met een suiker molecuul zijn beladen.Omdat rode bloedcellen een levensduur van ongeveer drie maanden hebben, kan men zo de bloedsuikersituatie van de afgelopen acht tot twaalf weken inschatten. Bij veranderingen in levensstijl of dieet is het pas zinvol om de HbA1c-waarde na ongeveer drie maanden te controleren. Hoge bloedsuikerwaarden leiden tot hogere HbA1c-waarden. Afhankelijk van de leeftijd zijn er verschillende grenswaarden. De waarde zou bij gezonde volwassenen onder 5,7% moeten liggen.
- Gelegenheidsplasmaglucose (GPK): Dit is de bloedsuikerwaarde onafhankelijk van de voedselinname. Het varieert sterk en is niet bijzonder informatief. De streefwaarde ligt onder 200mg/dl.
Een bloedsuikermeting is eenvoudig mogelijk en geeft op dat moment informatie over het bloedsuikerniveau.
Te hoge bloedsuikerwaarden – wat zit daarachter?
Als je bloedsuikerwaarden te hoog zijn, kan dit een teken zijn van de suikerstofwisselingsziekte, diabetes mellitus. Diabetes mellitus is een van de meest voorkomende aandoeningen ter wereld. De meest voorkomende varianten of typen van suikerziekte zijn type 1 en type 2. Bij diabetes mellitus type 1 komt het door het eigen immuunsysteem tot de vernietiging van beta-cellen in onze alvleesklier. De beta-cellen produceren het hormoon insuline. Iets vereenvoudigd kun je insuline zien als een sleutel, die nodig is om de glucose uit het bloed in onze cellen te brengen. Bij type 1-diabetici ontbreekt deze sleutel, waardoor de deur naar het celinterieur gesloten blijft en het suikergehalte in het bloed te hoog wordt.
Type 2-diabetici hebben een ander probleem. Hun cellen zijn steeds "resistent" tegen insuline geworden. De sleutel werkt dus niet meer zo goed. Insulineresistentie is de voorfase van diabetes en door het aanzienlijk hoge aantal niet-gediagnosticeerden een stille epidemie. Het goede nieuws is dat insulineresistentie of prediabetes nog omkeerbaar zijn.
Weet je eigenlijk waar de naam diabetes mellitus vandaan komt? "Diabetes" komt uit het Grieks en betekent zoveel als "doorstromen", terwijl "mellitus" uit het Latijn komt en "honingzoet" betekent.
De ziekte was al in de oudheid bekend – met het leidende symptoom van de "zoete" urine. Als de bloedsuikerspiegel duidelijk te hoog is, scheidt het lichaam namelijk een deel van de overtollige glucose via de urine uit<. Omdat men vroeger de bloedsuikerwaarden nog niet kon meten, herkende men de betrokkenen aan hun zoet smakende urine.
In de nationale richtlijnen voor de gezondheidszorg van Duitsland wordt de diagnose van diabetes mellitus type 2 als volgt gedefinieerd:
Minimaal twee waarden van nuchtere bloedglucose, HbA1c of willekeurige bloedglucose moeten pathologisch zijn. Wat betekent pathologisch nu precies? Ook hier vindt men in de richtlijn de bijbehorende grenswaarden:
| Geen diabetes | Verhoogd risico op diabetes | Diabetes | |
| Nuchtere bloedglucose | < 100 mg/dl (< 5,6 mmol/l) |
100 – 125 mg/dl (5,6 – 6,9 mmol/l) |
vanaf 126 mg/dl (vanaf 7,0 mmol/l) |
| HbA1c | < 5,7% (< 39 mmol/mol) |
5,7 tot 6,4% (39 tot 47 mmol/mol) |
vanaf 6,5% (vanaf 48 mmol/mol) |
| Gelegenheidsplasmaglucose | vanaf 200 mg/dl (vanaf 11 mmol/l) |
Als de waarden niet eenduidig zijn, kan een orale glucose-tolerantietest (OGTT) worden uitgevoerd.
Suiker komt in veel verschillende vormen voor.In principe bevorderen ze allemaal in een vergelijkbare mate de insulineresistentie.
OGTT – wat zegt de orale glucosetolerantietest over mijn bloedsuikerstofwisseling?
Bij de orale glucosetolerantietest drink je een suiker-watermengsel, dat uit 75 mg glucose bestaat, dus duidelijk zoeter dan frisdranken, zoals cola. Men meet de bloedsuiker eenmaal voor het innemen van de drank en vervolgens elke half uur na het drinken. Na twee uur vindt de laatste meting plaats. Het doel van deze, toegegeven, iets ingewikkelde test is de vroege ontdekking van insulineresistentie en daarmee een verstoorde glucosetolerantie. Gewoonlijk wordt er ook tijdens de zwangerschap altijd een OGTT uitgevoerd om het optreden van zwangerschapsdiabetes zo vroeg mogelijk te herkennen. De normwaarden voor deze test worden in de Nationale Zorgrichtlijn voor type 2-diabetici als volgt gedefinieerd:
| Geen diabetes (normale glucosetolerantie) | Verhoogd risico op diabetes | Diabetes mellitus | ||
| Abnormale nuchtere glucosespiegel | Gestoorde glucosetolerantie | |||
| Plasmaglucose nuchter | < 100 mg/dl (< 5,6 mmol/l) |
100-125 mg/dl (5,6 – 6,9 mmol/l) |
< 126 mg/dl (< 7,0 mmol/l) |
vanaf 126 mg/dl (vanaf 7,0 mmol/l) |
| 2-u na orale glucose | < 140 mg/dl (< 7,8 mmol/l) |
– | 140 – 199 mg/dl (7,8 – 11,0 mmol/l) |
vanaf 200 mg/dl (vanaf 11,1 mmol/l) |
Waarom is de bloedsuiker belangrijk voor jouw Longevity?
We hebben gekeken naar hoe we de verschillende bloedsuikerniveaus meten, hoe je diabetes mellitus diagnosticeert en wat insulineresistentie is.Maar waarom is dit alles zo belangrijk voor een lang, gezond leven?
Diabetes is een aandoening die lange tijd geen symptomen vertoont. We merken niet noodzakelijk wanneer onze bloedsuikerspiegel te hoog is. Het tegenovergestelde – namelijk een te lage bloedsuikerspiegel – merken we daarentegen snel. We worden koudzweterig, krijgen honger en kunnen ons niet meer concentreren.
Volgens gegevens van het Robert-Koch-Institut hebben ongeveer 4,6 miljoen (7,2%) van alle Duitsers in de leeftijdsgroep tussen 18 en 79 een gediagnosticeerde diabetes, waarbij de tendens stijgend is. Dat betekent dat bijna één op de tien "suikerziek" is. Het aantal insulineresistente mensen is aanzienlijk groter, maar kan alleen geschat worden. Experts vermoeden een bijzonder hoog aantal niet-gemelde gevallen.
Het spuiten van insuline is vooral typisch en noodzakelijk voor type 1 diabetici.Type 2-diabetici zijn pas in het eindstadium van de ziekte insulineplichtig.
Te hoge bloedsuikerwaarden en het gevaar van atherosclerose – een dodelijke combinatie
Te hoge suikerwaarden vallen de bloedvaten in ons lichaam aan. Hierdoor draagt diabetes aanzienlijk bij aan de nummer één doodsoorzaak in de westerse wereld: hart- en vaatziekten. Ook onze bloedvetten dragen bij als ze uit balans raken.
De sterftecijfers door diabetes zijn moeilijk in te schatten. Alleen al in de VS zijn het volgens een rapport meer dan 100.000 doden per jaar. Waarschijnlijk zelfs nog meer, als je bedenkt welke rol te hoge bloedsuikerwaarden spelen bij de ontwikkeling van hart- en vaatziekten.
Hoewel de sterftecijfers bij hart- en vaatziekten aanzienlijk hoger zijn, is het niet voor niets dat Dr.Peter Attia Insulineresistentie als de basis waarop andere levensverkortende aandoeningen, zoals kanker, Alzheimer en hart- en vaatziekten kunnen ontstaan. Volgens hem is het belangrijk om zo vroeg mogelijk tegen insulineresistentie op te treden.
De studies tonen aan dat berberine, een van nature voorkomende kleurstof die uit de schors van berberisplanten wordt gewonnen, invloed heeft op het lichaam door de regulering van meerdere signaalwegen en levensduurpaden, waaronder AMPK, NF-κB, Sirtuinen en enkele anderen. Onder andere op onze suikerstofwisseling. Berberine (net als de sporenelementen Chroom en Zink ) hebben in verschillende wetenschappelijke onderzoeken de bloedsuikerspiegel (hier vooral de insulinegevoeligheid) positief kunnen beïnvloeden. Alle drie stoffen in combinatie komen in de Berberine Capsules van MOLEQLAR voor.
Bloedglucosewaarden – waarom meten we eigenlijk geen insuline?
Insulineresistentie speelt, zoals we al hebben gezien, een belangrijke rol in de ontwikkeling van diabetes mellitus type 2. Zou het dan niet eenvoudiger zijn om insuline direct te meten?
In principe is dit geen slecht idee, echter blijft insuline niet erg lang in onze bloedsomloop en dat maakt de nauwkeurige meting moeilijk. Veel beter geschikt hiervoor is het C-peptide . Dit ontstaat bij de productie van insuline.In de alvleesklier zijn C-peptide en insuline nog verbonden. Om insuline te laten werken, moet nu het C-peptide worden afgesplitst.
Artsen meten het C-peptide om aanwijzingen te krijgen over het type diabetes. Type 1 diabetici produceren weinig tot geen insuline, dus vereenvoudigd gezegd is hun C-peptide spiegel ook laag. Type 2 diabetici zijn insulineresistent. Hier produceert de alvleesklier zelfs meer insuline, wat zich ook in een hoge C-peptide spiegel toont.
